به گزارش آذر وطن، آذربایجان شرقی با برخورداری از بیشترین تعداد زنبورستان در کشور و کسب رتبه دوم تولید عسل، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کانون‌های زنبورداری ایران بیش از پیش تثبیت کرده است؛ ظرفیتی که اکنون فراتر از تولید عسل رفته و به سمت توسعه اقتصاد چندمحصولی در این صنعت حرکت می‌کند. ناصر امیرابراهیمی مدیر امور طیور و زنبورعسل سازمان، همزمان با روز جهانی زنبورعسل در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار کرد: بر اساس نتایج سرشماری پاییز سال ۱۴۰۴، میزان تولید عسل در استان طی سال گذشته به ۱۵ هزار و ۷۸۶ تن رسیده است که نشان‌دهنده جایگاه ممتاز آذربایجان شرقی در صنعت زنبورداری کشور است. وی با اشاره به آمار رسمی این سرشماری افزود: آذربایجان شرقی با ۱۰ هزار و ۵۰۸ زنبورستان، رتبه نخست کشور را از نظر تعداد زنبورستان‌ها به خود اختصاص داده است. همچنین در این استان بیش از یک میلیون و ۸۸ هزار و ۶۶۴ کلنی زنبورعسل شناسایی شده که از این تعداد، ۹۳۸ هزار و ۲۸۰ کلنی مدرن و ۱۵۰ هزار و ۳۸۴ کلنی سنتی است. امیرابراهیمی با بیان اینکه ظرفیت زنبورداری استان تنها به تولید عسل محدود نمی‌شود، ادامه داد: در سال گذشته، زنبورداران آذربایجان شرقی علاوه بر عسل، موفق به تولید۳۰۹ کیلوگرم ژل رویال، ۴۷ تن گرده گل، ۱۶.۳ تن بره‌موم، ۱۸۶ تن موم و ۱.۱ کیلوگرم زهر زنبور شده‌اند؛ آماری که بیانگر تنوع‌بخشی به تولیدات این بخش و حرکت به سمت بهره‌وری بیشتر است. وی خاطرنشان کرد: آذربایجان شرقی در زمینه تولید زهر زنبورعسل نیز رتبه نخست کشور را در اختیار دارد و این مزیت می‌تواند در توسعه صنایع وابسته، صادرات و ایجاد ارزش افزوده بیشتر نقش‌آفرین باشد. مدیر امور طیور و زنبورعسل سازمان جهادکشاورزی استان آذربایجان شرقی در تشریح پراکندگی تولید در سطح شهرستان‌ها گفت: مراغه، سراب و ورزقان بیشترین میزان تولید عسل را در استان دارند و میانه، ورزقان و سراب نیز از نظر تعداد زنبورستان در جایگاه‌های نخست قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده تمرکز قابل توجه فعالیت‌های زنبورداری در این مناطق است. وی یکی از عوامل اصلی افزایش تولید در سال‌های اخیر را اصلاح نژاد و استفاده از ملکه‌های پربازده عنوان کرد و افزود: توسعه استفاده از ملکه‌های هیبریدی و اصلاح‌شده به‌ویژه نژادهایی با ویژگی آرامش، باروری بالا و توان تولید مناسب، در کنار ارتقای دانش فنی و مهارت زنبورداران، موجب افزایش بهره‌وری در کندوهای مدرن شده است. در شرایط اقلیمی مساعد، ظرفیت تولید در برخی کلنی‌های مدرن چندطبقه به ۶۰ تا ۷۰ کیلوگرم عسل نیز می‌رسد. امیرابراهیمی تأکید کرد: روند موجود نشان می‌دهد آینده زنبورداری در آذربایجان شرقی به سمت اقتصاد پایدار، دانش‌بنیان و چندمحصولی در حال حرکت است؛ اقتصادی که در آن تولید عسل، ژل رویال، گرده گل، موم، بره‌موم و زهر زنبور، مجموعه‌ای مکمل برای افزایش درآمد بهره‌برداران به شمار می‌رود.

مدیر امور طیور و زنبورعسل سازمان جهادکشاورزی استان آذربایجان شرقی با اشاره به جایگاه مهم استان در زنجیره پساتولید نیز گفت: آذربایجان شرقی در حوزه بسته‌بندی و فرآوری عسل نیز رتبه نخست کشور را داراست؛ مزیتی که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه برندهای معتبر، افزایش قدرت رقابت در بازارهای داخلی و خارجی و ارتقای ارزش افزوده این محصول باشد. وی با اشاره به اهمیت روز جهانی زنبورعسل اظهار کرد: این مناسبت فرصتی برای تجلیل از تلاش زنبوردارانی است که با دانش، تجربه و پشتکار خود، محصولی ارزشمند و راهبردی را به سفره مردم می‌رسانند. در عین حال، این روز یادآور نقش بی‌بدیل زنبورعسل در امنیت غذایی، حفظ تنوع زیستی، گرده‌افشانی محصولات کشاورزی و سلامت اکوسیستم است. وی به ویژگی‌های نژاد زنبورعسل ایرانی اشاره کرد و گفت: موطن اصلی این نژاد ایران است و از ویژگی‌های ظاهری آن می‌توان به تیره بودن سه حلقه نخست شکم و زرد مایل به قهوه‌ای بودن سایر حلقه‌ها اشاره کرد. این نژاد در منابع زنبورداری به نیش‌زنی بیشتر شناخته می‌شود، اما در مقابل، از نظر مصرف غذایی در فصل زمستان، نژادی کم‌مصرف و قانع به شمار می‌رود و در مناطق سردسیر نیز تحمل خوبی در برابر سرما دارد. امیرابراهیمی افزود: زنبورعسل ایرانی در اوایل فصل بهار رشد مناسبی دارد و جمعیت آن تا خردادماه به اوج می‌رسد. از دیگر ویژگی‌های این نژاد، توان سازگاری با اقلیم‌های سرد و نیز تمایل بیشتر به بچه‌دهی است که شناخت و مدیریت صحیح آن می‌تواند در برنامه‌های اصلاح نژادی و افزایش بازدهی کلنی‌ها مؤثر باشد. وی در پایان تأکید کرد: استمرار آموزش‌های تخصصی، نوسازی کندوها، حمایت از اصلاح نژاد، توسعه صنایع بسته‌بندی و فرآوری و همچنین تقویت بازاررسانی محصولات زنبورعسل، از جمله اقداماتی است که می‌تواند جایگاه آذربایجان شرقی را در صنعت زنبورداری کشور بیش از پیش ارتقا دهد.