به گزارش آذروطن؛ این بار قرار است حماسه با نوای ناغارا روایت شود، جشنواره ای که ضربه‌های سازهای کوبه‌ای، نبض موسیقی آذربایجان را به صحنه می‌آورند.گروه سازهای کوبه‌ای «ستاره شرق» به سرپرستی نقی صاحبقرانی، در بخش جنبی نوازندگی سازهای کوبه‌ای ششمین جشنواره موسیقی موغام تبریز می‌نوازد. گروهی متشکل از ائلشن زهرایی، رادین رنجبر، مبینا دولتعلی، سویل آی‌ و سانای زینالی، سینا وظیفه‌دوست، احمدرضا محسنی، سامیار آبادزاد، سینا اسدزاده و علیرضا ولی‌پور.

• ناغارا در دستان تاریخ آذربایجان

این گروه قرار است با تکیه بر ظرفیت‌های سازهای کوبه‌ای، به‌ویژه ناغارا، بخشی از رنگ و ریتم اصیل موسیقی آذربایجان را در فضای جشنواره طنین‌انداز کند، روایتی که در آن هر ضربه ساز، تنها یک صدا نیست، بلکه نشانی از هویت، ریشه و میراث موسیقایی این سرزمین است.در همین ارتباط با نقی صاحبقرانی، نوازنده و مدرس سازهای کوبه‌ای و سرپرست گروه «ستاره شرق»، درباره ناغارا، جایگاه سازهای کوبه‌ای در موسیقی آذربایجان، اهمیت آموزش تخصصی و حضور این گروه در ششمین جشنواره موسیقی موغام تبریز به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

• وقتی نبض آذربایجان روی پوست ناغارا می‌تپد
  

نوازنده و مدرس سازهای کوبه ای تبریزی در گفتگو با خبرنگار آذر وطن می‌گوید: موسیقی برای من فقط یک انتخاب شغلی یا یک فعالیت هنری نبوده، بلکه بخشی از زندگی من است. نقی صاحبقرانی می افزاید: فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۸۰ آغاز کردم و از همان سال‌های نخست تلاش کردم این مسیر را به شکل اصولی و تخصصی دنبال کنم.او بیان می کند: در این مسیر از محضر استادان برجسته‌ای همچون صمد نیک‌نفس، محمدحسین افشاری و مهران فرشباف بهره بردم و برای گسترش دانش و مهارت خود نیز نزد استادان بین‌المللی از جمله الشاد شکیلی، قالیب حاجیو و صادق بشیر آموزش دیدم و در مسترکلاس‌های مختلف داخلی و خارجی شرکت کردم.سرپرست گروه «ستاره شرق» ادامه می‌دهد: رشته تحصیلی من مهندسی عمران است، اما موسیقی همواره بخش جدایی‌ناپذیر زندگی‌ام بوده و به‌تدریج فعالیت تخصصی خود را در حوزه سازهای کوبه‌ای و به‌خصوص ناغارا گسترش دادم.

ناغارا صدای هویت آذربایجان است

وی می‌گوید: ناغارا برای من فقط یک ساز نیست، بلکه بخشی از هویت موسیقایی آذربایجان است. صاحبقرانی اضافه می کند: صدای ناغارا با آیین‌ها، جشن‌ها، حماسه‌ها و خاطرات مردم این سرزمین گره خورده است.این مدرس و نوازنده سازهای کوبه ای تبریزی می‌افزاید: ناغارا می‌تواند ریتم را بسازد، به موسیقی انرژی بدهد و حتی در برخی اجراها نقش روایتگر داشته باشد. صاحبقرانی ادامه می دهد: اگر بخواهیم موسیقی آذربایجان را درست معرفی کنیم، نمی‌توانیم سازهای کوبه‌ای را نادیده بگیریم.او خاطرنشان می کند: ناغارا ظرفیت‌های بسیار زیادی دارد که هنوز بخش‌هایی از آن برای مخاطبان و حتی برخی نوازندگان ناشناخته است و باید این ظرفیت‌ها بیشتر معرفی شود.

• از ضربه نخست تا ایستادن روی سکوی افتخار
  

سرپرست گروه «ستاره شرق» می‌گوید: در چندین جشنواره در ساز ناغارا موفق به کسب مقام نخست شده‌ام و حضور در رویدادهایی مانند جشنواره‌های خانه موسیقی، جوان ایرانی، فجر، موغام، شهریار، مولانا و توفیق قولی‌اُف، تجربه‌های ارزشمندی برای من رقم زده است.صاحبقرانی می‌افزاید: برای من جشنواره فقط به معنای رتبه و مقام نیست، بلکه جشنواره فرصتی است برای دیدن نوازندگان مختلف، شنیدن شیوه‌های متفاوت اجرا و محک زدن توانایی‌های خود و هر جشنواره می‌تواند برای یک هنرمند یک کلاس درس بزرگ باشد.وقتی ناغارا راهی فجر شداو بیان می کند: حضور در جشنواره فجر برای هر هنرمندی تجربه مهمی است و من در سال ۱۳۹۸ همراه با گروه «جز تریو شیمشک» در این جشنواره حضور داشتم و این اجرا برای من از آن جهت اهمیت داشت که توانستم ظرفیت‌های ریتمیک سازهای کوبه‌ای را در فضایی متفاوت تجربه کنم.این مدرس و نوازنده سازهای کوبه ای تبریزی می‌افزاید: به عقیده من نوازنده سازهای کوبه‌ای نباید خودش را در یک سبک یا قالب محدود کند، آشنایی با موسیقی موغام، سنتی، جزو موسیقی معاصر می‌تواند نگاه یک نوازنده را گسترده‌تر کند.

• از صحنه‌های تبریز تا هم‌نفسی با بزرگان آذربایجان
  
  صاحبقرانی اظهار می کند: در طول سال‌های فعالیت حرفه‌ای خود افتخار همکاری و اجرا در کنار هنرمندان مختلف داخلی و بین‌المللی از جمله عالم قاسیم‌اف، کونول کریم‌اوا، رحیم شهریاری و افشین آذری را داشته‌ام.او می‌افزاید: همکاری با یک هنرمند بزرگ فقط حضور روی صحنه نیست و تماشاگر از نوع نگاه او به موسیقی، شیوه تعامل با گروه، مدیریت صحنه، ظرافت‌های اجرایی و حتی سکوت‌های او نیز چیزهای زیادی یاد می‌گیرید.

• از نخستین ضربه تا آخرین نوا

سرپرست گروه «ستاره شرق» می‌گوید: در طول سال‌های فعالیت خود در تولید آلبوم‌ها، تک‌آهنگ‌ها و کلیپ‌های مختلف به عنوان نوازنده سازهای کوبه‌ای حضور داشته‌ام که از جمله آنها می‌توان به «سبا»، «انتظار»، «شیرین یوخو»، «ایرانیم»، «انعکاس ثانیه‌ها» و «تبریز» اشاره کرد.صاحبقرانی ادامه می دهد: همکاری با گروه‌ها و خوانندگان مختلف باعث شده تجربه‌های متنوعی در استودیو و روی صحنه داشته باشم، همچنین همکاری مستمر با صداوسیمای کشور در بخش موسیقی نیز بخشی از فعالیت حرفه‌ای من بوده است.
وقتی ناغارا روایتگر می‌شود.

او می‌گوید: تولید اثر شخصی برای یک نوازنده فرصتی است تا بخشی از نگاه و هویت هنری خود را به مخاطب ارائه کند، من دو آلبوم شخصی با نام‌های «کیمدی دَلی!؟» و «دَقَ دووُم» منتشر کرده‌ام و در حال ضبط سومین آلبوم خود هستم که به‌زودی منتشر خواهد شد.این مدرس و نوازنده سازهای کوبه‌ای تبریزی ادامه می‌دهد: در این آثار تلاش کرده‌ام ظرفیت‌های سازهای کوبه‌ای را از زاویه‌ای متفاوت نشان دهم و ثابت کنم ساز کوبه‌ای فقط برای همراهی با ملودی نیست، بلکه خودش می‌تواند محور یک اثر موسیقایی باشد.
ستاره شرق، موسسه ای که ضربه‌ها به هم می‌رسند.

صاحبقرانی تصریح می کند: موسسه «ستاره شرق» با هدف توجه تخصصی‌تر به سازهای کوبه‌ای شکل گرفته است و تلاش ما این است که نوازندگان این سازها بتوانند در کنار یکدیگر تجربه کسب کنند، توانایی‌های خود را ارتقا دهند و اجرای گروهی حرفه‌ای را تجربه کنند.او می‌افزاید: حضور گروه ستاره شرق در بخش جنبی سازهای کوبه‌ای ششمین جشنواره موسیقی موغام برای ما اهمیت زیادی دارد، چراکه این جشنواره فرصتی است تا توانایی نوازندگان سازهای کوبه‌ای بیشتر دیده شود و ناغارا جایگاه واقعی خود را در موسیقی آذربایجان نشان دهد.

• آموزش ماحصل آفرینش
  
  سرپرست «ستاره شرق» می‌گوید: یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های من آموزش اصولی و تخصصی سازهای کوبه‌ای است، گاهی تصور می‌شود نواختن سازهای کوبه‌ای ساده است و نیازی به آموزش جدی ندارد، در حالی که پشت یک اجرای حرفه‌ای، سال‌ها تمرین، شناخت ریتم، تکنیک، کنترل دست‌ها، شناخت ساز و درک موسیقی وجود دارد.صاحبقرانی می‌افزاید: موسسه «ستاره شرق» را به عنوان یک مرکز تخصصی سازهای کوبه‌ای دنبال می‌کنیم و تلاش داریم هنرجویان از همان ابتدا آموزش درست ببینند و مسیر حرفه‌ای خود را آگاهانه انتخاب کنند.او ادامه می‌دهد: من کارت صلاحیت تدریس ناغارا را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرده‌ام و اعتقاد دارم آموزش صحیح، مهم‌ترین حلقه برای انتقال این میراث موسیقایی به نسل آینده است.

• نوآوری از اصالت جان می‌گیرد
  
  این مدرس و نوازنده سازهای کوبه‌ای تبریزی می‌گوید: یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، حفظ اصالت در کنار نوآوری است و اگر تنها به گذشته نگاه کنیم، موسیقی نمی‌تواند با نسل جدید ارتباط برقرار کند و اگر بدون شناخت ریشه‌ها به سمت نوآوری برویم، ممکن است هویت ساز و موسیقی خود را از دست بدهیم.صاحبقرانی می‌افزاید: باید با ایجاد تعادل اصالت ناغارا را حفظ کنیم و هم ظرفیت‌های تازه آن را کشف کنیم و این کار نیازمند پژوهش، آموزش، تجربه و حمایت از نوازندگان تخصصی است.
  از نوازنده تا داور؛ آن سوی صحنه چه می‌گذرد؟
• 
  او بیان می کند: قرار گرفتن در جایگاه داور، مسئولیت متفاوتی دارد، وقتی نوازنده هستید، دغدغه اصلی اجرای خودتان است، اما در جایگاه داوری باید اجرای دیگران را با دقت و نگاه کارشناسی بررسی کنید. سرپرست «ستاره شرق» می‌افزاید: به عنوان عضو هیئت انتخاب و داوری پنجمین جشنواره موغام در بخش سازهای کوبه‌ای تلاش کردم با نگاهی تخصصی و در عین حال منصفانه به اجراها توجه کنم، این تجربه برای من ارزشمند بود، زیرا با نسل‌های مختلف نوازندگان و شیوه‌های متنوع اجرا مواجه شدم.

• جشنواره موغام؛ پژواک جان آذربایجان
  
  صاحبقرانی می‌گوید: جشنواره موغام یکی از رویدادهای مهم برای معرفی و پاسداری از موسیقی آذربایجان است و چنین جشنواره‌هایی می‌توانند زمینه دیده‌شدن استعدادهای جوان و انتقال تجربه میان نسل‌های مختلف را فراهم کنند.او می‌افزاید: امیدوارم در دوره‌های مختلف جشنواره، توجه به سازهای کوبه‌ای و به‌خصوص ناغارا بیشتر شود، چراکه این سازها بخش مهمی از ساختار موسیقی آذربایجان هستند و باید جایگاه شایسته خود را پیدا کنند.

• ناغارا از تبریز تا جهان

این مدرس و نوزنده سازهای کوبه‌ای تبریزی می‌گوید: من به آینده ناغارا بسیار امیدوارم، اگر آموزش تخصصی، تولید اثر، پژوهش و اجرای حرفه‌ای در کنار یکدیگر قرار بگیرند، این ساز می‌تواند فراتر از مرزهای جغرافیایی آذربایجان معرفی شود.

ناغارا؛ ضرباهنگی که می‌تواند جهانی شود

صاحبقرانی بیان می کند: در جهان کنونی موسیقی مرز نمی‌شناسد، همکاری من با مجموعه بین‌المللی «Big Fish Audio» به عنوان نوازنده سازهای کوبه‌ای شرقی نیز تجربه‌ای بود که نشان داد ظرفیت سازهای کوبه‌ای منطقه ما می‌تواند در عرصه بین‌المللی مورد توجه قرار گیرد.
ناغارا حافظه شنیداری آذربایجان است.

او می‌گوید: به نسل جوان نوازندگان ناغارا توصیه می‌کنم پیش از هر چیز اصالت ساز خود را بشناسند، تکنیک مهم است، اما تکنیک بدون شناخت هویت و موسیقی نمی‌تواند یک هنرمند واقعی بسازد.سرپرست «ستاره شرق» می‌افزاید: ناغارا را فقط برای نواختن یاد نگیرید؛ آن را بشناسید، درباره تاریخش مطالعه کنید، استادان بزرگش را بشناسید و برای پیدا کردن زبان شخصی خودتان تلاش کنید.صاحبقرانی ادامه می‌دهد: ما مسئولیم این میراث را به نسل بعد منتقل کنیم، اما نه به شکل تکرار صرف، بلکه با حفظ ریشه‌ها و خلق افق‌های تازه.وی در پایان می‌گوید: موسیقی آذربایجان گنجینه بزرگی است و سازهای کوبه‌ای بخشی از این گنجینه هستند و در حال حاضر اگر برای آموزش، تولید اثر و معرفی درست این سازها تلاش کنیم در آینده می‌توانیم شاهد حضور پررنگ‌تر موسیقی آذربایجان در عرصه ملی و بین‌المللی باشیم.

مصاحبه گر: زهرا ناصران